Bebeklerde Bakliyat Tüketimine Başlarken Nelere Dikkat Edilmeli?
Kısa cevap: Bakliyata genellikle 6-7. ayda, kolay pişen ve sindirilen kırmızı mercimekle başlanır. Yeşil mercimek, nohut ve kuru fasulye ise bebek mercimeğe alıştıktan sonra, çoğunlukla 8. aydan itibaren eklenir. Kuru bakliyat 8-12 saat ıslatılıp suyu dökülmeli, çok iyi pişirilmeli, kabukları soyulmalı ve bebeğin yaşına uygun kıvamda ezilmelidir. Küçük miktarlarla başlamak gaz ve sindirim sorunlarını azaltır.
Mercimek, nohut ve fasulye; protein, lif, folat ve demir açısından zengin, ekonomik ve Türk mutfağında kolayca bulunan besinlerdir. Ek gıda döneminde bakliyata yer vermek, bebeğin demir ve protein ihtiyacını karşılamaya yardımcı olur. Ancak bakliyat, sebze ve meyvelere göre sindirimi daha zor bir grup olduğu için doğru zamanda ve doğru şekilde tanıtılması önemlidir.
Bakliyat Bebek Beslenmesinde Neden Önemli?
- Bitkisel protein: Büyüme ve doku gelişimi için gereklidir.
- Demir: 6. aydan sonra bebeğin demir depoları azalır; bakliyat bu ihtiyaca katkı sağlar. Ayrıntılar bebekler için demir içeren bitkisel besinler yazımızda.
- Lif: Bağırsak düzenine yardımcı olur.
- Folat, çinko ve magnezyum: Hücre gelişimi ve bağışıklık için önemli mikro besinlerdir.
Hangi Bakliyat Kaç Aylıkken Verilir?
| Bakliyat | Önerilen başlangıç | Hazırlama |
|---|---|---|
| Kırmızı mercimek | 6-7. ay | Islatmadan yıkanır, sebzelerle pişirilip ezilir |
| Sarı mercimek | 7. ay | Kırmızı mercimek gibi, biraz daha uzun pişer |
| Yeşil mercimek | 7-8. ay | Birkaç saat ıslatılır, iyice pişirilip ezilir |
| Nohut | 8. ay | 8-12 saat ıslatılır, kabukları soyulup püre yapılır |
| Kuru fasulye, barbunya | 8-9. ay | Gece boyu ıslatılır, çok iyi pişirilip ezilir |
| Maş fasulyesi | 8-9. ay | Islatılır, iyice pişirilip ezilir |
Bu tablo genel bir rehberdir. Bebeğinizin sindirimi ve doktorunuzun önerisi her zaman önceliklidir. Mercimeğe özel ayrıntılar için bebeklere mercimek ne zaman verilir yazımıza göz atabilirsiniz.
Bakliyata Başlarken 7 Altın Kural
- Kırmızı mercimekle başlayın. Kabuksuzdur, hızlı pişer ve kolay ezilir.
- Küçük miktarla başlayın. İlk denemede bir öğün sebze çorbasına 1 tatlı kaşığı kuru mercimek eklemek yeterlidir.
- Her bakliyatı tek tek tanıtın. Yeni bir bakliyatı 2-3 gün izleyin.
- Islatın ve suyunu dökün. Nohut, fasulye ve yeşil mercimek gibi kabuklu bakliyatları ıslatmak pişme süresini kısaltır ve gaz yapan bileşenlerin bir kısmını azaltır. Ayrıntılar bakliyatları pişirmeden önce ıslatmak gerekir mi yazımızda.
- Çok iyi pişirin. Bakliyat çatalla kolayca ezilecek kadar yumuşamalıdır.
- Kabukları soyun. Nohut ve fasulye kabukları küçük bebekler için sindirimi zor ve boğulma riski taşıyan parçalardır.
- Güvenli kıvamda sunun. Bütün nohut tanesi küçük bebeklere verilmez; ezilir ya da parmak yiyecek olarak sunulacaksa bastırılarak yassılaştırılır.
Gaz ve Sindirim Sorunlarını Azaltmak İçin
- Bakliyatı tek başına değil, sebze ve tahıllarla birlikte verin.
- Pişirirken bir parça havuç ya da kabak eklemek çorbayı yumuşatır.
- Pişirme suyunun köpüğünü alın.
- Kimyon, ilk denemelerden sonra bir tutam kadar kullanılabilir. Bkz. bebek yemeklerinde kimyon kullanımı.
- Bebek gaz sancısı çekiyorsa miktarı azaltıp birkaç gün sonra tekrar deneyin.
Demir Emilimini Artırmanın Yolu
Bakliyattaki demir “hem olmayan demir” adı verilen bitkisel demirdir ve emilimi C vitamini ile artar. Bu nedenle mercimek çorbasına domates, kırmızı biber ya da brokoli eklemek, yanında birkaç kaşık portakal ya da mandalina sunmak iyi bir alışkanlıktır.
Bakliyatla Yapılabilecek İlk Tarifler
- Bebekler için kırmızı mercimek çorbası
- Nohutlu sebze püresi
- Yeşil mercimek yemeği
- Kırmızı mercimekli köfte alternatifi
- Bakliyatlarla 5 kolay çocuk yemeği
Bakliyat rafımızdan: OG Organik Kırmızı Mercimek (üretici bilgisine göre yerli atalık tohumlardan), OG Organik Yeşil Mercimek, Beyorganik Nohut ve Beyorganik Sarı Mercimek. Pratik bir başlangıç için Sebzeli Mercimek Çorba Karışımı. Tüm seçenekler bakliyat kategorimizde.
Organik Bakliyat Seçerken
Bakliyat satın alırken taneleri kırık, küflü ya da böcekli olmayan, son kullanma tarihi uzak ürünleri seçin. Organik bakliyatlarda sertifika kuruluşu ve organik logo etikette yer alır. Satın alma ve saklama ipuçlarını organik bakliyat satın alırken dikkat edilecekler ve organik bakliyat etiketleri nasıl okunur yazılarımızda bulabilirsiniz.
Bakliyatı Haftalık Menüye Yerleştirmek
Bebek bakliyata alıştıktan sonra haftada 2-4 öğünde bakliyat kullanmak, et, tavuk ve yumurtayla birlikte dengeli bir protein ve demir düzeni sağlar. Örnek bir haftalık plan için haftalık çocuk menüsünde bakliyata nasıl yer verilir yazımıza göz atın.
Sık Sorulan Sorular
Bebeklere ilk hangi bakliyat verilir?
İlk bakliyat olarak genellikle kırmızı mercimek tercih edilir. Kabuksuz olduğu için hızlı pişer, kolay ezilir ve sindirimi görece kolaydır. Ek gıdanın ilk haftalarından sonra, 6-7. ayda sebze çorbalarına eklenerek başlanabilir.
Bebeklere nohut ve kuru fasulye kaç aylıkken verilir?
Nohut ve kuru fasulye, bebek mercimeği sorunsuz tükettikten sonra, çoğunlukla 8. aydan itibaren verilir. İyice ıslatılıp çok iyi pişirilmeli, kabukları soyulmalı ve püre haline getirilmelidir. Bütün nohut tanesi boğulma riski taşıdığından küçük bebeklere bütün halde verilmez.
Bakliyat bebeklerde gaz yapar mı?
Bakliyattaki bazı karbonhidratlar bağırsakta fermente olduğu için gaz yapabilir. Küçük miktarlarla başlamak, kuru bakliyatı en az 8-12 saat ıslatıp suyunu dökmek, iyi pişirmek ve kabuklarını soymak gazı azaltır.
Bakliyat bebeğin demir ihtiyacını karşılar mı?
Bakliyat iyi bir bitkisel demir kaynağıdır, ancak bitkisel demir hayvansal demire göre daha az emilir. Emilimi artırmak için bakliyatı C vitamini içeren sebze ve meyvelerle birlikte vermek, et, tavuk ve yumurtayı da beslenmede tutmak gerekir.
Bebeğe haftada kaç kez bakliyat verilir?
Bebek bakliyata alıştıktan sonra haftada 2-4 öğünde küçük porsiyonlarla bakliyat verilebilir. Miktar ve sıklık bebeğin sindirimine ve genel beslenme planına göre ayarlanmalıdır.
Kaynaklar
- Dünya Sağlık Örgütü, Infant and young child feeding.
- Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), Starting Solid Foods.
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bebeğinizin gelişimi, alerji öyküsü veya sağlık durumu için beslenme planını çocuk doktorunuzla birlikte belirleyin.
